Herhaling in sensorisch spel

Sensorisch spel wordt vaak geassocieerd met ontdekken, variatie en nieuwe prikkels. Nieuwe materialen, andere thema’s, steeds weer iets anders aanbieden. En ja, die afwisseling kan verrijkend zijn. Maar minstens zo waardevol is iets dat in de praktijk soms wordt onderschat: herhaling.

Juist het opnieuw spelen met dezelfde sensorische speelbak kan veel betekenen voor kinderen. Voor hun concentratie, hun rust en hun verwerking van ervaringen

Herhaling geeft veiligheid en verdieping

Wanneer een kind meerdere keren met dezelfde speelbak speelt, ontstaat herkenning. Het kind weet wat het kan verwachten: de materialen voelen vertrouwd, de handelingen zijn bekend. Die voorspelbaarheid geeft rust.

Vanuit die rust ontstaat verdieping. Een kind kan langer bij één ervaring blijven, bewegingen herhalen, details opmerken die eerder nog niet zichtbaar waren. Herhaling is daarmee geen stilstand, maar een vorm van verdieping.

Niet ingrijpen, maar waarnemen

De neiging om spel te verrijken is begrijpelijk. We willen kinderen uitdagen, verder helpen, iets toevoegen. Maar zolang een kind op een passende manier bezig is met de speelbak, is inmenging vaak niet nodig.

Door te kijken naar wat een kind doet, in plaats van het spel te beoordelen of bij te sturen, ontstaat ruimte voor spel dat ondersteunt in rust, verwerking en concentratie.

Spel zonder vast leerdoel, maar niet zonder waarde

Een speelbak hoeft daarbij geen activiteit met een vooraf bepaald leerdoel te zijn. Het mag spel zijn waarin een kind zolang kan blijven als nodig is. Herhaling krijgt daarin vanzelf betekenis.

Dat betekent niet dat er niets geleerd wordt. Integendeel. Spelen ís leren. Alleen niet altijd zichtbaar of meetbaar op korte termijn.

Subtiel aansluiten bij wat er speelt

Sensorisch spel kan ook helpen bij het verwerken van dagelijkse gebeurtenissen en indrukken. Door het thema van een speelbak voorzichtig te laten aansluiten bij wat er speelt, kan spel een veilige uitlaatklep worden.

In een onderwijscontext gebeurt dit soms heel bewust, bijvoorbeeld wanneer een speelbak wordt ingezet binnen een ondersteunende of individuele setting. Daar kan gerichter worden ingezoomd op de beleving van een kind, zonder het spel te sturen. De regie blijft bij het kind; het kader wordt zorgvuldig gekozen.

Eenvoud werkt

Herhaling vraagt geen ingewikkelde materialen. Eenvoudige, natuurlijke prikkels zijn vaak het meest geschikt: rijst, zand, havermout, schepjes, bakjes. Materialen die uitnodigen tot voelen en bewegen, zonder te veel afleiding.

Rust in de speelbak zorgt vaak ook voor rust in het hoofd.

Tot slot

Sensorisch spel hoeft niet altijd nieuw, anders of uitgebreider te zijn. Soms zit de kracht juist in het opnieuw aanbieden van hetzelfde spel, met aandacht en vertrouwen in het proces van het kind.

Wie zich verder wil verdiepen, vindt deze visie ook terug in mijn e-book met praktische sensorische speelbakken.